28 tháng 8, 2017

Thủ phủ “HOÀNG TRIỀU CƯƠNG PHỔ” – Một giấc mơ ôn đới (Tiếp theo)

Dalat đón chúng tôi một ngày mưa lất phất, gió cù vào bàn tay một cảm giác se se. Sự dễ chịu của Dalat chính là nét tĩnh lặng chênh vênh của những con đường dốc lại không có đèn tín hiệu giao thông. Thành phố không xích lô, không máy lạnh điều hòa.
Xứ sở có rất nhiều khu vườn rộng thênh thang nhưng đều phân biệt nhau bằng hàng rào mắc cáo như những mũi kim khâu. Dalat nhỏ xíu với khoảng 200 ngàn dân. Tổ tiên thật sự ở đây là người Lat và người Chill (hai tộc người K'Ho). Nhưng theo thống kê, đất thủ phủ “Hoàng Triều Cương Phổ” có đến 70 % là người gốc Huế, 20 % người xứ Bắc và người gốc Quảng cũng chỉ 10 %.

Đalat không có món ăn riêng để được gọi “quốc hồn quốc túy”, chỉ có hoa và đặc sản dâu, rượu được làm từ ấy, nhưng còn khá nhiều địa chỉ dẫn dụ du khách từ muôn nơi. Muốn thác, có thác. Muốn đồi, có đồi. Muốn xem vườn dâu, có vườn dâu. Muốn chùa, có chùa. Muốn có chi có nấy!.
Vậy mà có một điều lạ rằng vào ngày lễ hội, ở những nơi như Hà Nội, Nha Trang, Đà Nẵng hay Sài Gòn ta đều gặp nhan nhản những mắt xanh mũi lỏ. Thậm chí còn thấy những bà mẹ ví dặm phiêu lưu trên tay bế, tay bồng đứa con còn đỏ lỏn khóc oe oe. Dân Tây mà, có sá chi, họ luôn dày dạn, lãng du, phượt khi con còn ẵm ngửa. Nhưng với Dalat vào ngày lễ hội chỉ thấy toàn thấy “mũi tẹt da vàng”. Dalat ngày xưa cũng vậy, chẳng có khu tập trung đông ký giả trong nước và quốc tế để đánh hơi hay tán gẫu tình hình thế sự hoặc là nơi R&R của lính Mỹ ở miền Nam Việt Nam. Nói đến dân Tây, Hà Nội có ngã tư quốc tế với khu Tạ Hiện, Mã Mây, hay trong Sài Gòn là khu Bùi Viện, Phạm Ngũ Lão, đông nghịt. Còn Dalat chắc “bọn nó” khôn hơn vì nhiều nhẽ:
Đầu tiên, như đến hẹn lại lên, giá thuê phòng tăng cao ngất ngưỡng. Một Hotel lơ phơ ở những con đường Bùi Thị Xuân, Phan Bội Châu, Phan Đình Phùng v.v.v cũng có thể hét giá 1triệu đồng một phòng/ ngày. Còn lực lượng cò kéo cho dịch vụ này ngày càng bổ sung thêm quân số. Đã kinh nghiệm qua nhiều lần lên đây, nhưng khi nhìn thấy họ chào mời Hotel hay tham quan những vườn dâu sinh học. Tôi vẫn cứ tưởng ngành du lịch Dalat đã biết mời gọi, một “mấu chốt của triết lý giao thương”. Ai dè khi đi theo lời dẫn dụ của họ thì mới bật ngửa, Dalat vẫn còn rất đông người kiểu làm ăn “tay không bắt giặc”. Nhớ nhiều lần tôi lên đây vào ngày lễ, giá ăn uống, hàng lưu niệm sốt chưa từng thấy. Chặt chém là chuyện bình thường và cũng chỉ biết “ngậm bù hòn làm ngọt”.
Vậy người Dalat ngày nay giàu có!?. Một vạn lần không!. “Nước nổi chứ bèo đâu có nổi”. Thấy cánh xe ôm, hay tiểu thương buôn bán nhì nhằng ngoài chợ, người đọc báo, kẻ đú đởn phởn phơ mà thật ra họ đều héo hắt ruột gan vì giá sinh hoạt cho gia đình hàng ngày đâu có “tàn bạo”như vào dịp lễ. Tiền chỉ chạy vào túi của những người có của và biết nắm bắt thời cơ.
Người ta đang thương mại hóa hay du lịch hóa Dalat. Ngồi trên xe dạo quanh thành phố, tôi cùng những suy tư bạt gió. Nếu ai đó vô tình nghe câu hát “Ai lên xứ hoa anh đào” mà nức nở. Dalat sương mù đã thôi giăng, trà, café cũng thôi ngon. Hớp ngụm café bỗng dưng lòng lại nghĩ, muốn thưởng thức café ngon chắc cứ phải về…..Sài Gòn. Uhm thì về, nhưng biết đến nơi đâu để ngồi nhớ Dalat một thời xa ngái. Dalat không chỉ đẹp và mộng mơ mà còn là chiếc nôi sinh ra bao nghệ sĩ hào hoa. Mà nay giọt nắng nhạt hòa trên lá cỏ, thông xanh xưa reo ngân dài lời ru buồn bất tận, lớp nhạc sĩ Lê Uyên Phương, Hoàng Nguyên v.v.v đã về cõi vĩnh hằng, lớp còn lại Khánh Ly, Lê Uyên v.v.v.nay phiêu bạc về đâu…!?
Tôi đi tìm chất liệu của đời sống. Dalat đẹp và mông mơ không chỉ ở sắc đẹp của những loài hoa, những súp lơ, xà lách, cà rốt, khoai tây…. Phải chăng vẻ đẹp là ở những tàn tích, những hồn cốt, những giá trị tinh thần ẩn sâu. Người có quyền lực biết lắng nghe và hồn cốt văn hóa của người bản xứ cũng chẳng đâu xa, chỉ có sự trưởng thành trong nhận thức mới có thể cứu rỗi được những gì đã mất. Đó là những thử thách thời cuộc mà tôi cảm nhận về “Một giấc mơ ôn đới!”….. (Còn tiếp)
Andi Nguyễn Ánh Nhật.


Không có nhận xét nào :

Đăng nhận xét

BÀI ĐƯỢC NHIỀU ĐỘC GIẢ ĐỌC